Politika Notu – ERG

Bağları Sıkılaştırmak | Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar için Öneriler

gulbeyaz — Wed, 06 May 2026 10:28:39 +0000

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) olarak, okullarda son dönemde artan şiddet olaylarını ve bu olayların çocuklar, öğretmenler ve tüm eğitim bileşenleri üzerindeki etkilerini yakından takip ediyoruz. Şiddetin yalnızca bireysel vakalar üzerinden değil; toplumsal, kurumsal ve yapısal boyutlarıyla ele alınmasının, geliştirilecek politika ve uygulamalar açısından kritik olduğunu düşünüyoruz. Bu çerçevede hazırladığımız “Bağları Sıkılaştırmak: Adil, Güvenli ve Barışçıl Okullar için Öneriler” başlıklı politika notunu kamuoyunun görüş ve değerlendirmelerine sunuyoruz.

Belge; ERG’nin 2003 yılından bu yana yürüttüğü izleme ve değerlendirme çalışmalarına, saha bulgularına ve sivil toplum temsilcileri, akademisyenler ve öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmelere dayanıyor. Çalışmada; erken tespit ve müdahale mekanizmalarından psikososyal destek sistemlerine, okul ikliminden dijital ortamlarda şiddetin önlenmesine kadar geniş bir çerçevede politika önerileri yer alıyor.

Okulda şiddetin önlenmesinin yalnızca güvenlik odaklı önlemlerle değil; çocuk haklarını merkeze alan, güven ilişkilerini güçlendiren, kapsayıcı ve onarıcı politikalarla mümkün olduğunu vurgulayan bu çalışmanın, eğitim alanındaki tartışma ve uygulamalara katkı sunmasını umuyoruz.

Ders Kitaplarında Ekoloji

gulbeyaz — Fri, 15 Aug 2025 15:02:50 +0000

“Ders Kitaplarında Ekoloji” politika notu, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yenilenen ders kitaplarında ekolojik perspektifin nasıl yer bulduğunu analiz ediyor. İklim krizi, biyolojik çeşitlilik, sürdürülebilirlik ve afet yönetimi gibi konuların kitaplarda nasıl ele alındığını inceliyor; bu temaların öğrencilerin doğayla kurdukları ilişkiyi nasıl etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Çalışma, ekolojik içeriklerin disiplinlerarası, hak temelli ve eleştirel düşünmeyi teşvik eden bir yapıda sunulmasının gerekliliğini vurguluyor.

Politika notunda, çocukların doğayla yalnızca bilgi düzeyinde değil, etik ve toplumsal boyutlarıyla da ilişki kurabilmesini önemseyen bir yaklaşım öneriliyor. Ders kitaplarının içeriklerinin yalnızca çevre bilinciyle sınırlı kalmadan, ekolojik adalet, sürdürülebilir yaşam ve aktif yurttaşlık bağlamında yeniden yapılandırılması gerektiği savunuluyor. Bu kapsamda geliştirilen öneriler, öğretim programlarının ekolojik perspektifle bütünleşmesi ve öğretmen eğitiminin bu dönüşümü desteklemesi yönünde bir çağrı niteliği taşıyor.

Ders Kitaplarında Eleştirel Düşünme

gulbeyaz — Fri, 18 Jul 2025 14:22:19 +0000

Politika notunda; bilimsel süreçlerin, veri okuryazarlığının ve çok yönlü düşünme tekniklerinin ders kitaplarında nasıl yer bulduğuna dair olumlu örneklerin yanı sıra, normatif yargıların bilgi gibi sunulması, yönlendirici ifadeler, kaynak eksiklikleri ve tek yönlü anlatımlar gibi eleştirel düşünmeyi sınırlayan unsurlar da ele alınıyor. Bilginin sorgulanmadan tüketildiği bir ortamda öğrencilerin yanıltıcı yönlendirmelere açık hale gelebileceği, bu nedenle de eğitim materyallerinde eleştirel düşünmeyi destekleyecek içeriklerin artırılması gerektiği vurgulanıyor.

Politika notu, ders kitaplarının bu beceriyi geliştiren içeriklerle zenginleştirilmesini, öğretmenlere yönelik destekleyici materyaller sunulmasını ve kitap içeriklerinin düzenli olarak değerlendirilmesini öneriyor. Böylece, bilgiye bilinçli ve çok yönlü yaklaşan bireylerin yetişmesi için eğitim ortamlarında güçlü bir zemin oluşturulması hedefleniyor.

Ders Kitaplarında Kapsayıcılık

gulbeyaz — Fri, 18 Jul 2025 13:00:35 +0000

ERG, ders kitaplarını yalnızca bilgi aktaran araçlar olarak değil, çocukların toplumsal değerlerle tanıştığı ve kimliklerini inşa ettikleri temel eğitim materyalleri olarak değerlendirir. Bu yaklaşım, kitap içeriklerinde kapsayıcılık ilkesinin gözetilmesini ve her öğrencinin kendini değerli, görünür ve eşit hissetmesini amaçlar.

Politika notunda; engelli bireylerin, yaşlıların ve farklı cinsiyetlerin temsiline ilişkin olumlu örneklerin yanı sıra kapsayıcılığı sınırlayan anlatılara da dikkat çekiliyor. Engellilik temsillerinde yardım temelli bakış açısının baskınlığı, yaşlı bireylerin pasif rollerde sunulması ve kadınların toplumsal hayattaki katkılarının görünmez kılınması gibi sorunlara yer veriliyor ve bu alanlarda dönüşüm ihtiyacı vurgulanıyor. Ders kitaplarının toplumsal eşitliği destekleyen içeriklerle zenginleştirilmesi gerektiğinin altı çiziliyor; hak temelli, çoğulcu ve çeşitliliği esas alan bir eğitim ortamının inşası için somut öneriler sunuluyor. Bu öneriler; temsilde çeşitliliğin artırılmasını, önyargı üreten anlatıların ayıklanmasını ve ders kitaplarının hazırlanma süreçlerinde izleme-değerlendirme mekanizmalarının güçlendirilmesini içeriyor.

Keşif, Gelişim, Katılım: Ortaöğretimin Hak Temelli Dönüşümü için Öneriler

gulbeyaz — Wed, 11 Jun 2025 08:52:08 +0000

Eğitim Reformu Girişimi (ERG), ortaöğretimi yalnızca akademik başarıya odaklı bir süreç olarak değil, gençlerin bireysel ve toplumsal gelişimlerini destekleyen kapsamlı bir hak alanı olarak tanımlamaktadır. Bu yaklaşım, devletin yükümlülüğünde nitelikli ve kapsayıcı bir eğitim ortamı sağlanmasını öngörürken; barınma, beslenme, sağlık, rehberlik, güvenlik ve öğrenme materyalleri gibi destek hizmetlerini de içermektedir.

Türkiye’de ortaöğretime erişimde önemli gelişmeler kaydedilmiş olsa da, sınav merkezli sistem, okullar arası nitelik farklılıkları ve toplumsal eşitsizlikler eğitimde adaleti engellemeye devam etmektedir. Öğrencilerin düşünme ve ifade becerilerini geliştirme, gündelik yaşamla bağ kurma imkânlarının sınırlı kalması; seçmeli derslerin ve rehberlik hizmetlerinin öğrenci odaklı olmaktan ziyade idari tercihlere göre şekillenmesi; okul ortamlarında zorbalık ve şiddet gibi sorunların sürmesi öne çıkan sorunlar arasında yer almaktadır.

ERG, ortaöğretimi gençlerin potansiyellerini geliştirebilecekleri ve toplumsal yaşama katılabilecekleri bir alan hâline getirmek için kapsamlı öneriler sunmaktadır. Bu öneriler; sınav baskısını azaltacak ölçme-değerlendirme sistemleri, öğretim programlarının zenginleştirilmesi, rehberlik hizmetlerinin güçlendirilmesi ve okul ortamının iyileştirilmesi gibi başlıkları kapsamaktadır. Ayrıca, politika yapım süreçlerinde öğrenci, öğretmen ve velilerin deneyimlerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Her Çocuğa Eşit Fırsat: AÇEV ve ERG’nin Erken Çocukluk Eğitimine ilişkin Politika Önerileri

Eğitim Reformu Girişimi — Fri, 05 May 2023 14:39:51 +0000

Türkiye’de EÇE hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına ve okulöncesi eğitime erişimin artırılmasına yönelik politikaların Millî Eğitim Bakanlığı’nın öncelikleri arasında olması ve Ulusal Erken Çocukluk Gelişimi Strateji Belgesi gibi çalışmaların yürütülmesi umut veren gelişmelerdir. Ancak yaşamın en önemli evresi olarak kabul edilen erken çocukluk döneminde Türkiye halen niceliksel ve niteliksel hedeflerinin gerisindedir.

14 Mayıs 2023 seçimleri öncesinde, adaylara ve seçimler sonrasında görev üstlenecek hükümete ve meclise yönelik önerilerimizi dikkatinize sunuyoruz:

Erken çocukluk dönemini kapsayan 0-6 yaş aralığındaki tüm çocukların gelişimi ve eğitimine ilişkin bütünsel bir kamu politikası oluşturulması
Afetler sırasında ve sonrasında çeşitli risklere, ihmal ve istismara daha açık hâle gelen erken yaş grubundaki çocuklara özel hizmetler sunulması
Okulöncesi eğitimin 3-5 yaş aralığındaki tüm çocukları kapsayacak şekilde ücretsiz ve zorunlu eğitim kapsamına alınması
Nitelikli ve kapsayıcı eğitime erişimin sağlanması
Gelişim ve bakım hizmetlerinin sınırlı olduğu 0-3 yaş aralığındaki çocuklar için özel modeller geliştirilmesi
Toplum temelli kurumların eğitim hizmetlerinde MEB yeterliliklerini karşılamasının sağlanması
Aile katılımını, ebeveyn işbirliğini, “ilgili babalığı” destekleyici politikaların ve modellerin benimsenmesi
Erken çocukluk eğitimine ilişkin detaylı, ayrıştırılmış veri toplanması ve paylaşılması

Türkiye’nin çocuk haklarına ilişkin yükümlülüklerinin ve hem uluslararası hem de ulusal düzeyde ulaşmayı taahhüt ettiği kalkınma hedeflerinin hayata geçmesinde EÇE hizmetleri belirleyici role sahiptir. AÇEV ve ERG tarafından önceliklendirilen politika önerilerinin karar alıcılar tarafından benimsenmesi, bu hedeflere ulaşılması için çok önemli bir adım olacaktır.

Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) işbirliğiyle hazırladığımız “Erken Çocukluk Eğitimine ilişkin Politika Önerileri” belgesinin tamamını okumak için aşağıdaki butona tıklayınız.

ARISE Eğitimde Eşitsizliğin Azaltılması Projesi Türkiye Politika Notu

gulbeyaz — Sun, 04 Apr 2021 12:21:49 +0000

ARISE – Eğitimde Eşitsizliğin Azaltılması Projesi Türkiye Politika Notu; yoksulluk, çocuk işçiliği, mülteci çocukların eğitime erişimi, öğretmen hareketliliği, okul temelli politika uygulamaları ve bölgesel akademik başarı farkları gibi kritik konulara ışık tutmaktadır. Özellikle okul öncesi eğitimde okullulaşma oranlarının artırılması, dezavantajlı grupların eğitime erişimini güçlendirmek ve öğretmenlerin kırsal bölgelerde kalıcılığını artırmak için önerilen politikalar öne çıkmaktadır. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için geliştirilen sosyal yardımlar, okul profili değerlendirme sistemleri ve destek programları da detaylandırılmaktadır.

Eğitim sistemindeki eşitsizlikleri azaltmak, bireysel başarıyı artırmanın yanı sıra toplumsal refaha da doğrudan katkı sağlayacaktır. Bu rapor, eğitimin herkes için erişilebilir, adil ve kapsayıcı olması için izlenmesi gereken yol haritasını çizmektedir.

Bu yayına şu şekilde referans veriniz: Kesbiç, K. (2021). ARISE Eğitimde Eşitsizliğin Azaltılması Projesi: Türkiye politika notu. Eğitim Reformu Girişimi. https://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-gozlemevi/arastirma/egitimde-esitsizligin-azaltilmasi-projesi-arise/

Eğitimde Reform için Önce Ortak Akıl Oluşturmayı Öneriyoruz

gulbeyaz — Wed, 23 May 2018 11:15:45 +0000

Seçimler öncesinde adayların kamuoyuna eğitimde radikal değişiklikler önermesindense, bireysel, toplumsal ve coğrafi farklılıkları gözetmeden hepimizi zorlayan sorunlarımıza sabırla, akılla ve beraber çözüm geliştireceklerini söylemelerini duymaya ihtiyacımız var. Adayların, giderek kutuplaşan bir topluma, ardı ardına gelen reformlardan yorgun ve bezgin bir eğitim camiasına, öncelikle güvene dayalı ve tüm paydaşları kapsayan bir ortam sunacaklarına, kararları alırken onların da sesini duyacaklarına söz verdiklerini duymaya ihtiyacımız var.

Eğitimde “Cumhuriyet 100+” hayali kurulmalı ve onu gerçekleştirmeye yönelik ilk adım olarak Türkiye Ulusal Eğitim Stratejisi 2020-2030 geliştirilmelidir. Karşımızdaki bazı zorluklar iyice anlaşılmadan, çözümler üzerinde etraflıca düşünülmeden ve yaptıklarımızın etkisi değerlendirilmeden yola çıkılmamalıdır. Kamunun verdiği kararlarda verinin ön planda olması sağlanmalıdır.

Okula giden çocukların, gelecekte onları bekleyen dünyaya hazırlıksız atılması bir kader olmamalıdır. Ellerinden geleni yaparak çocukların kaderini değiştirmeye gayret eden öğretmenlere “yapabilirim” hissi geri verilmeli ve bunun için onları güçlendirmek önceliklendirilmelidir. Eğitimde artık okulları güçlendirmeye odaklanmalıyız. Adayların öğrenme alanında hem ülkemiz ile dünya arasında hem de okullarımızın arasındaki uçurumu kapatma iddiasında olmasına ihtiyacımız var.

Ülke olarak belirleyeceğimiz ortak eğitim hedefleri etrafında kenetlenerek Birleşmiş Milletler’in 2030 için belirlediği Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında herkesin konuşacağı başarı hikayelerinden birini yaratabiliriz. Cumhuriyetin ilkelerine bağlı, kazanımlarından beslenen, güçlü yanlarımızı kullanan ve geleceği sezerek hareket edebilen bir yapı kurgulamak gerekiyor. Bunun için de önce eğitim reformu yapmamız değil, ortak aklımızı harekete geçirmemiz gerekiyor. Yeni iktidarı bekleyen en büyük fırsat budur.

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) olarak, her seçim döneminde olduğu gibi, 24 Haziran 2018’de yapılacak olan Cumhurbaşkanı Seçimi ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi öncesinde de kapsamlı çalışmalarımızın çıktılarını derleyerek eğitime dair önerilerimizi tüm adaylarla paylaşıyoruz.

Çocukların Gözünden Okulda Yaşam Politika Önerileri

gulbeyaz — Sun, 09 Oct 2016 09:09:08 +0000

Bu politika notu, Eğitim Reformu Girişimi (ERG) ve Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) tarafından yürütülen “Çocukların Gözünden Okulda Yaşam” araştırmasının bulgularına dayalı olarak hazırlanmıştır. 2014-15 eğitim-öğretim yılında 2.072 çocukla yapılan bu çalışma, çocukların okul deneyimlerini konu alarak; ikili öğretim, eğitim ortamları, sosyal etkinlikler, seçmeli dersler, okulda güven ortamı, akademik başarı ve eğitim algısı gibi başlıklarda veri sunmaktadır. Politika önerileri, bu bulgular ışığında eğitim ortamlarının iyileştirilmesine yönelik beş temel alanda geliştirilmiştir.

Eğitim Sisteminin Öncelikli İhtiyaçları ve Çözüm Önerileri

gulbeyaz — Sat, 04 Jun 2016 09:12:21 +0000

Eğitim Reformu Girişimi (ERG), eğitim sisteminin öncelikli ihtiyaçlarını ve çözüme yönelik önerilerini bir dosyada derleyerek milletvekillerinin dikkatine sundu. Dosyada, ihtiyaçların ve önerilerin kısa bir özetine yer veren politika notunun yanı sıra dört başlıkta bilgi kartları bulunuyor.

Bilgi kartlarında, ortaöğretim, öğretmenler, bütçe ihtiyacı ve okulöncesi eğitim konuları ele alınıyor. Dosyaya ayrıca temel eğitim göstergelerine yer veren il kartları eşlik ediyor.