Afet Döneminde Eğitim

6 Şubat 2023 günü yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle hissettiğimiz derin üzüntü devam ederken afetin ilk gününden beri tanık olduğumuz dayanışma hepimize umut veriyor. Bu zor dönemde bir arada olmanın iyileştirici gücünü hissediyor, dayanışmayı büyüten herkese teşekkür ediyoruz.

Birbirimizi ve yeryüzünü tüm öğeleriyle gözettiğimiz, farklılıkları kucakladığımız, sürdürülebilir bir dünyanın yolunun eğitimden ve dayanışmadan geçtiğine inanıyoruz. Bu doğrultuda, afet sonrası dönemde, çocuğun bütünsel gelişimini ve iyi olma hâlini önceliklendirecek nitelikte bir eğitim odağında dayanışmayı güçlendirmek amacıyla bu sayfayı hazırladık.

Afet bölgesinden eğitim verilerini, kamu idaresinin aldığı kararları ve başlattığı uygulamaları, sahadaki gelişmeleri, eğitimin onarıcı, iyileştirici, koruyucu ve önleyici işlevlerini yerine getirmesinde yararlı olabilecek kaynakları ve iyi örnekleri aşağıda görebilirsiniz. Yeni içeriklerle düzenli olarak güncelleyeceğimiz bu sayfaya içerik önermek ve geribildirim vermek için bize erg@sabanciuniv.edu adresinden ulaşabilirsiniz.

Dirençli Bir Geleceğe Doğru: Türkiye’de Depremler ve Eğitim-Çocuk-Gençlik Odaklı Çalışmalar

Bu bağlamda, raporda eğitim, çocuk ve gençlik alanında 21 örnek vaka çalışması yer alıyor. Raporun ilk bölümünde çalıştayda sunulan çalışmaları, öne çıkarmak istediğimiz özelliklerine ve odak alanlarına (çocuk odaklı mekânlar oluşturmak, mekânları çocuklarla tasarlamak, erken çocukluk eğitimi, topluluk temelli izleme gibi) göre sıralayarak tanıttık. Çalıştayda öncelikli olarak 2023 yılındaki depremlere odaklandık; ancak mümkün olduğunca, güncel deneyimlerle geçmişteki benzer çalışmalar arasında köprüler kurduk ve paylaşılan çalışmalarla benzerlik gösteren 1999-2023 arasındaki geçmiş deneyimlere de yer vermeye çalıştık.

Raporun ikinci bölümünde, sunulan tüm vakalardaki deneyimleri sentezledik. 21 farklı çalışmadan çıkan ortak deneyimleri, zorlukları, bu zorlukları aşmak için geliştirilen yöntemleri ve geleceğe aktarılabilecek öğrenimleri, ortak temalar altında gruplayarak paylaştık. Raporun sonuç bölümünde, ikinci bölümde derlediğimiz kritik öğrenimleri özetledik ve önerilerimizi sunduk.

1999-2023 yılları arasında Türkiye’de meydana gelmiş en şiddetli depremlerin (Kahramanmaraş merkezli depremler 2023, İzmir 2020, Elazığ 2020, Van 2011, Düzce 1999, Kocaeli 1999) ardından Türkiye’de sivil toplum ve eğitim paydaşları tarafından yürütülmüş 21 çalışmayı deprem yılına veya odaklandığı hizmet alanına göre filtrelemek için XXX adresini ziyaret edebilirsiniz.

Sayılarla Deprem Bölgesinde Eğitim

İllere Göre 5-17 Yaş Grubu Eğitimde ve Eğitim Dışında Çocuk Oranı

Grafikte, deprem bölgesindeki illerde 2021-22 eğitim-öğretim yılında eğitimde ve eğitim dışında olan 5-17 yaş grubu çocukların oranı görülüyor. Buna göre eğitim dışında çocuk oranı %8,3’le en fazla Şanlıurfa’da, %2,7’yle ise en az Malatya’dadır.

Kaynak: MEB (2022) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı.

Yaş Gruplarına Göre Deprem Bölgesinde Eğitim Dışında Olan 5-17 Yaş Grubu Çocukların Dağılımı

Grafikte, Eylül 2022 verilerine göre deprem bölgesindeki illerde yaşayan ve eğitim dışında olan çocukların yaş gruplarına göre dağılımı veriliyor. Buna göre, deprem bölgesindeki illerde 2021-22 eğitim öğretim yılında yaşayan 5-17 yaş grubundaki 203 bin 460 çocuk eğitim dışındadır. Eğitim dışında olan çocukların %57,2’si 14-17 yaş grubunda, yani ortaöğretim çağındadır.

Kaynak: MEB (2022) ve TÜİK (2022) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplanmıştır.

İllere Göre Mülteci Öğrencilerin Toplam Öğrenci Sayısı İçerisindeki Payı (%)

Grafikte, deprem bölgesindeki mülteci öğrencilerin bulundukları ildeki toplam öğrenci sayısına oranı gösteriliyor. Ocak 2022 verilerine göre, deprem bölgesinde 358 bin 376 mülteci öğrenci vardır. Mülteci öğrencilerin toplam öğrenci sayısı içindeki payının en yüksek olduğu il %26,4’le Kilis’tir.

Kaynak: MEB (2022) ve MEB HBÖGM (2022) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplanmıştır.

İllere Göre Öğretmen Sayıları

Grafikte, 2021-22 eğitim-öğretim yılında deprem bölgesindeki illerde resmi ve özel kurumlarda görev yapan toplam öğretmen sayısı gösteriliyor. Buna göre en fazla öğretmen Şanlıurfa’da (34 bin 761), en az öğretmen ise Kilis’tedir (3 bin 379).

Kaynak: MEB (2022) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı.

İllere Göre Nakil Olan Öğrencilerin İldeki 6-17 Yaş Grubu Çocuk Sayısına Oranı (%)

Grafikte afet bölgesinden farklı illerdeki okullara nakil olan öğrencilerin nakil oldukları ildeki 6-17 yaş çocuk nüfusuna oranı görülüyor. Grafikten hem verinin ilk paylaşıldığı tarihteki oran, hem de en güncel oran görülebilir. Bu oran, ilde çocuklara yönelik kamu hizmetleri üzerinde afet göçleriyle oluşan yoğunluğu izlemek için bir gösterge olarak kullanılabilir. Buna göre, 27 Mart 2023 itibarıyla nakil öğrenci sayısının 6-17 yaş çocuk nüfusu içindeki yoğunluğunun en yüksek olduğu il Mersin’dir (%6,5).

Kaynak: MEB (2023, 21 Şubat), MEB (2023, 14 Mart), MEB (2023, 27 Mart) ve TÜİK (2022) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı

Deprem Bölgesinden Öğrencilerin Nakil Oldukları İllere Göre Dağılımı

Grafikte, deprem bölgesinden öğrencilerin nakil oldukları okulların bulunduğu ile göre dağılımı görülüyor. Buna göre deprem bölgesinden nakil olan öğrencilerin sayısının en yüksek olduğu il 29 bin 738 ile Ankara’dır.

Kaynak: MEB (2023, 6 Mart) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı

Deprem Bölgesinden Nakil Olan Öğrencilerin Ayrıldıkları İllere Göre Dağılımı

Grafikte, deprem bölgesinden başka illerdeki okullara nakil olan öğrencilerin ayrıldıkları illere göre dağılımı görülüyor. Buna göre en fazla sayıda öğrencinin il dışına nakil olduğu il, 71 bin 959 ile Hatay’dır.

Kaynak: MEB (2023, 6 Mart) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı.

Deprem Bölgesine Geri Nakil Yaptıran Öğrencilerin Nakil Olan Öğrencilere Oranı

16 Mayıs 2023 itibarıyla deprem bölgesinden diğer illere nakil yaptıran öğrencilerin 77 bin 647’sinin deprem bölgesine geri nakil olduğunu açıklandı. Nakil yaptıran öğrencilerin illere göre dağılımı, en son 6 Mart 2023’te paylaşılmıştı. Bu veriler doğrultusunda, nakil olan öğrencilerden geri dönenlerin oranının en yüksek olduğu iller Kilis (%74,1), Adana (%65,4) ve Gaziantep’tir (63,0).

Kaynak: Kaynak: MEB (2023, 16 Mayıs) ve MEB (2023, 27 Mart) verileri kullanılarak ERG tarafından hesaplandı.

Gelişmeler

Eğitim alanında gelişmeler:* açıklamalar, uygulamalar, alınan kararlar, haberler

_{*Doğrudan kaynağından değişiklik yapılmadan alınmıştır.}

27 Kasım-3 Aralık 2023

28 Ağustos-3 Eylül 2023

29.04.2024

DEPREM NEDENİYLE BÖLGEDEN AYRILAN ÖĞRETMENLERE SÜRE ŞARTI ARANMADAN GERİ DÖNME HAKKI

Millî Eğitim Bakanlığınca, 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli yaşanan depremler nedeniyle yer değiştiren öğretmenlere önceki görev yerlerine geri dönüş hakkı verilecek.

Devamını Oku

20.03.2024

DEPREM BÖLGESİNDEKİ ÖZEL OKULLARDA 23 BİN 104 ÖĞRENCİYE EĞİTİM DESTEĞİ VERİLDİ

Devamını Oku

Kaynaklar

Tümü
ERG Yayınları
Kamu/STÖ Yayınları

UNHCR

Post-Earthquake Population Dynamics Analysis – Türkiye

Kırkayak Kültür

“Sıfırdan Başladık, Yine Sıfıra Döndük…” 6 Şubat Depreminden sonra Suriyeli Mülteciler, Dom ve Abdal Topluluklarının Temel Hak ve Hizmetlere Erişimindeki Sorunlar