Bir okulda öğrenciyi çevreleyen neredeyse her şey eğitim ortamı kapsamı içinde düşünülür. “Eğitim ortamı” kavramı, “okul iklimi” kavramıyla yakından ilişkilidir. Wang ve Degol’un çok boyutlu olarak ele aldıkları okul iklimi, güvenlik ortamı, topluluk ortamı, kurumsal ortam ve akademik ortam olmak üzere dört farklı başlığa ayrılıyor. Bu dosyada, ilk üç başlığa yer verilerek 2019-20 eğitim-öğretim yılında eğitim ortamına yönelik gelişmeler şu üç boyutta değerlendirildi: güvenlik ortamı, topluluk ortamı ve kurumsal ortam.
Bu yayına şu şekilde referans veriniz: Köse, A. (2020). Eğitim izleme raporu 2020: Eğitim ortamları. Eğitim Reformu Girişimi. https://www.egitimreformugirisimi.org/egitim-izleme-raporu-2020-egitim-ortamlari/
Etkili bir öğrenmenin ön şartı, öğrencilerin kendilerini güvende hissetmeleri
Eğitim ortamları öğrencinin kişisel yetkinlik ve özerkliğini geliştirirken, aynı zamanda başkalarıyla pozitif ilişkiler kurmasını sağladığı zaman optimal öğrenme çıktıları oluşur. Kısaca, sağlıklı okul iklimi, akademik, duygusal, sosyal ve fiziksel yönlerden olumlu öğrenci çıktılarının temelidir.
Duygusal ve sosyal güvenliğin en önemli göstergelerinden biri, eğitim ortamlarında zorbalığın hiçbir türünün bulunmaması
MEB ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun 2018’de birlikte yürüttüğü çalışmanın bulgularına göre ebeveynlerin %32,5’i çocuklarının siber zorbalığa uğrama ihtimaline karşı oldukça kaygılı. TALIS 2018 sonuçlarına göre de, ortaokul kademesinde görev yapan okul müdürlerinin %13,3’ü öğrencileri arasında önemli ölçüde düzenli yıldırma ya da zorbalık olduğunu bildiriyor.
On Birinci Kalkınma Planı’nda, “öğretmene ve öğrenciye yönelik fiziksel ve duygusal şiddet önlenecek, madde ve teknoloji bağımlılığı ile mücadele edilecek, sağlıklı yaşam kültürü konularında aile farkındalığı artırılacaktır” ifadesi yer alıyor
Çocuklar okulda farklılıklarından dolayı ayrımcılığa uğradıklarında bunun olumsuz çıktıları olması kaçınılmaz
Türkiye’de Ocak 2020 itibarıyla eğitim çağında bulunan geçici koruma altındaki 1.082.172 Suriyeli çocuğun %63,3’ü eğitim sistemi içinde yer aldı. Bazı akademik çalışmalar, bu çocukların okullarda hem arkadaşları hem de öğretmenleri tarafından ötekileştirildiklerini ve akademik başarı konusunda yeterli desteği alamadıklarını gösteriyor.
Okula aidiyet hissi, öğrencilerin okula kabul, dahil olma ve bağlılık duygusu hissettiklerinde yaşadıkları psikolojik durum
Okula aidiyetin göstergelerinden biri devamsızlık oranları. PISA 2018 sonuçlarına göre, Türkiye’de devamsızlık oranları diğer OECD ülkelerine göre oldukça yüksek. Türkiye’de devamsızlık yapmadığını belirten öğrencilerin oranı %48,4. Bu oran OECD ortalamasında %78,7.
Salgın süreci ve bir eğitim ortamı olarak ev
Umay Aktaş Salman’ın hazırladığı Uzun Hikâye: Okula Dönüşün Zorlu Problemleri yazısında ailelerin yaşadığı dijital okuryazarlığa bağlı zorluklara yer veriliyor. Eğitimin evden devam ettiği bu süreçte, ev ortamlarının öğrenmeyi ne derece destekleyecek koşullarda olduğu ise işin ayrı bir boyutu. OECD’nin hazırladığı COVID-19 Salgınında Eğitim dosyasında “sessiz bir çalışma yerine sahip olan öğrenciler” açısından veriler incelendiğinde, 77 ülke içinde Türkiye 49’uncu sırada yer alıyor.
Eğitimde veli katılımı
Velilere Sorumuz Var!
Uzaktan eğitim sürecinde çocuklarınızın eğitimini nasıl desteklediğinize dair deneyimlerinizi bizimle paylaşır mısınız?
“Yeni normal” olarak adlandırılan bu dönemde, sınıflardaki fiziksel düzenlemelerin ne olması gerektiği konusu tüm dünyanın tartıştığı bir konu oldu
Okullardaki temizlik ve hijyen şartları geçmişten beri bir tartışma konusu
MEB 2019-2023 Stratejik Planı ve MEB 2019 Yılı Performans Programı’nda okullardaki hijyen ve temizlik, “Zayıflıklar” arasında sıralanıyor. COVID-19 salgınıyla birlikte okullardaki hijyen güvenliği daha güçlü biçimde gündeme geldi.
MEB, 19 Ağustos 2020’de bir açıklama yaparak Eğitim Kurumlarında Hijyen Şartlarının Geliştirilmesi ve Enfeksiyon Önleme Kontrol Kılavuzu oluşturulduğunu, kılavuzda belirtilen şartları sağlayan okulların Okulum Temiz belgesi almaya hak kazanacağını duyurdu.
İkili eğitim, eğitim sistemi içinde iyileştirme bekleyen alanlardan biri
Kaynak: MEB SGB, 2019a.
Açıklama: Sayılardaki yuvarlamalar verinin kaynağında yer aldığı gibidir.
Özel donanımlı öğrenme ortamları ve z-kütüphaneler
2023 Eğitim Vizyonu’nda “önemli yere sahip olan tasarım beceri atölyeleri, ilkokuldan başlayarak tüm öğretim kademelerinde çocuğun kendisini, meslekleri, çevresini tanımasına yardımcı olan, yeni çağın gerektirdiği becerileri kazanmasını sağlayan, bilmekten çok tasarlamanın, yapmanın, üretmenin ön plana çıktığı mekânlar” olarak tanımlanıyor. 6 Mart 2020 tarihi itibarıyla desteklerle ülke genelinde 6 bin 400 atölye kurulduğu açıklandı.
Türkiye’deki okul kütüphanelerine ilişkin önemli bir gelişme, MEB’in 2014 yılında Okullar Hayat Olsun Projesi kapsamında başlattığı zenginleştirilmiş kütüphane (z-kütüphane) çalışmaları oldu. Türkiye genelindeki z-kütüphane sayısı 2017 sonu itibarıyla 1.250 iken 2020 Temmuz ayı itibarıyla 1.744 oldu.
Okul, öğrenci, derslik ve öğretmen sayıları
